Chứng minh một điều khi không có tài liệu về nó

Không phải mọi điều đều cần một tài liệu riêng nói thẳng về nó.

Nhiều sự việc để lại dấu ở những nơi mà chính người trong cuộc không nghĩ tới — và việc tìm ra những dấu ấy là nội dung của bài này.

Bắt đầu bằng câu hỏi của nơi tiếp nhận

Đừng bắt đầu bằng việc gom giấy tờ. Bắt đầu bằng câu: để chứng minh điều này, các anh chị chấp nhận những gì.

Câu trả lời thu hẹp việc tìm kiếm rất nhiều, và đôi khi nó cho biết bạn không cần chứng minh điều đó theo cách bạn đang nghĩ.

Mọi công sức bỏ ra trước câu hỏi này đều có nguy cơ là công sức vào chỗ không cần.

Một sự việc thường để lại dấu ở ba nhóm nơi

• Nơi có liên quan gián tiếp — những tổ chức từng làm việc gì đó liên quan tới sự việc.
• Hồ sơ của những người khác — cùng một sự việc có thể xuất hiện trong giấy tờ của người khác.
• Chính bạn — những thứ bạn giữ mà không coi là tài liệu: thư từ, ghi chép, hình ảnh.

Nhóm thứ nhất hay bị bỏ qua nhất, và nó thường là nhóm cho ra thứ mạnh nhất.

Dấu gián tiếp mạnh khi nó được lập vì lý do khác

Một bản ghi được tạo ra cho một mục đích hoàn toàn khác, mà trong đó có nhắc tới sự việc của bạn, thường đáng tin hơn một văn bản lập ra để chứng minh chính điều ấy.

Lý do đơn giản: nó không được viết với mục đích phục vụ việc của bạn.

Vì thế khi tìm, hãy tìm những nơi từng ghi chép vì lý do của họ, không phải những nơi sẵn lòng viết cho bạn một tờ giấy.

Dựng một dòng thời gian trước khi đi tìm

Ghi ra sự việc theo thứ tự: chuyện gì xảy ra, khi nào, ở đâu, ai có mặt, việc đó dẫn tới những việc gì sau đó.

Chính cột cuối cùng mở ra danh sách những nơi có thể còn dấu — vì một sự việc hiếm khi đứng một mình.

Dòng thời gian này cũng là thứ bạn mang đi hỏi, vì nó cho người nghe thấy ngay chỗ nào có thể tra được.

Hỏi rộng hơn bạn nghĩ

Khi liên hệ một nơi, đừng chỉ hỏi "các anh chị có tài liệu về việc này không".

Hãy hỏi thêm: các anh chị có lưu gì liên quan tới giai đoạn này không, và nếu có thì cấp ra được gì.

Cách hỏi thứ hai hay cho ra những thứ bạn không biết là tồn tại.

Ghi lại cả những nơi trả lời là không có

Một câu trả lời "chúng tôi không lưu gì" cũng là thông tin, và nếu có bằng văn bản thì càng tốt.

Nó cho thấy bạn đã tìm một cách nghiêm túc, và nó ngăn việc hỏi lại cùng một nơi sau vài tháng.

Ở một số tình huống, chính văn bản nói rằng không còn nguồn lại là thứ nơi tiếp nhận cần.

Đưa những gì tìm được cho nơi tiếp nhận xem trước

Trước khi tốn công làm các bước kèm theo cho một tập tài liệu gián tiếp, hãy hỏi xem chúng có ý nghĩa gì không.

Có khi một thứ bạn coi là yếu lại đúng thứ họ cần; có khi cả tập không giải quyết được gì và bạn cần một hướng khác.

Hỏi sớm ở đây tiết kiệm rất nhiều.

Hỏi người trong cuộc trước khi hỏi các nơi

Người từng có mặt ở sự việc thường nhớ những chi tiết mở ra hướng tìm: tên một tổ chức, một địa điểm, một việc đã làm sau đó.

Những chi tiết ấy không nằm ở đâu cả, và mỗi năm trôi qua chúng mờ đi.

Vì thế buổi hỏi trong nhà hoặc trong nhóm nên đi trước mọi cuộc liên hệ bên ngoài — nó cho bạn một danh sách nơi để hỏi, thay vì đi hỏi ngẫu nhiên.

Khi việc tìm kiếm kéo dài

Nếu việc của bạn có mốc thời gian, đừng để việc tìm kiếm chạy vô thời hạn.

Hỏi nơi tiếp nhận: trong lúc tôi còn đang tìm, có cách nào giữ mốc không, và nếu đến hạn mà vẫn chưa tìm được thì chuyện gì xảy ra.

Câu thứ hai dẫn thẳng sang bài về tình huống không chứng minh được.

Điều bài này không làm

Không nêu loại nguồn nào được chấp nhận cho việc gì ở bất kỳ nước nào, và không nói tập tài liệu của bạn có đủ hay không.

Câu hỏi "chấp nhận những gì" phải hỏi nơi tiếp nhận trước khi bắt đầu tìm; khi việc có hệ quả lớn, hãy hỏi luật sư về hướng đi.